Goed nieuws voor alle dierenliefhebbers en baasjes in Nederland. Vanaf 2026 is er officieel een vuurwerkverbod aangenomen. Dit houdt in dat er geen vuurwerk meer mag worden verkocht en ook niet meer mag worden afgestoken door de consument, met uitzondering van sterretjes (categorie F1).

Waarom zou er een verbod moeten zijn?

Meer dan duizend mensen per jaar belanden op de spoedeisende hulp tijdens nieuwjaarsavond. Hiervan is 37% onder de 16 jaar. In oogziekenhuizen werden 187 oogletselgevallen gemeld, met bij ongeveer een derde blijvende schade. Rond de laatste jaarwisseling zijn in Nederland door vuurwerk minimaal twaalf handen volledig of bijna volledig geamputeerd. Deze amputaties, vooral door illegaal vuurwerk, leiden tot steeds jongere slachtoffers, waarbij artsen een sterke toename zien in ernstig letsel, aldus de Nederlandse Vereniging voor Plastische Chirurgie.

Buiten dat vuurwerk gevaarlijk is en ongelukken veroorzaakt, is er ook ieder jaar opnieuw sprake van miljoenen euro’s aan schade. Tijdens de jaarwisseling 2024/2025 was er ongeveer €16 miljoen aan schade. Voor dit jaar wordt €15,5 miljoen aan schade verwacht.

De gevolgen van de brand in de Vondelkerk in Amsterdam door vuurwerk

In de wijk waar ik opgegroeid ben in Maastricht hebben ze er zelfs een soort van traditie van gemaakt om ieder jaar hetzelfde bushokje op te blazen. Ieder jaar moet deze weer helemaal opnieuw worden vervangen en gerepareerd.

busstop in Maastricht

En alsof dat nog niet genoeg is, is er nog een laatste reden: de dieren. Zij zijn ieder jaar opnieuw de hele dag door doodsbang door het vuurwerk.

Nieuwe wet

Deze redenen waren genoeg voor Jesse Klaver (GroenLinks-PvdA) en Esther Ouwehand (Partij voor de Dieren) om een initiatiefwet voor een vuurwerkverbod in te dienen. Het kreeg brede steun in zowel de Tweede als de Eerste Kamer, waaronder partijen als VVD, CDA en D66. Hierdoor werd het verbod uiteindelijk in 2025 wettelijk aangenomen.

Nederland behoort tot de eerste landen die landelijk consumentenvuurwerk verbieden, een historische stap gezien de lange traditie van vuurwerk tijdens oud en nieuw.

Gedragswetenschappen

Het vuurwerkverbod is niet alleen een nieuwe regel, maar ook een verandering in sociale normen en tradities waar wij jarenlang veel waarde aan hechtten.

Gedragswetenschappelijk gezien ontstaat hierbij een klassiek conflict. Het verbod helpt ons om een nieuwe norm te zien, want wie nog vuurwerk afsteekt, wordt de uitzondering. Tegelijk roept het bij een aanzienlijke groep psychologische reactantie op. Wanneer mensen het gevoel hebben dat een traditie wordt afgepakt, ontstaat er een natuurlijke neiging tot verzet of het opzoeken van gevaarlijke illegaliteit als protestvorm.

In 2026 moeten we daarom niet focussen op strenger straffen, maar op het bieden van betekenisvolle alternatieven. We moeten nieuwe tradities ontwikkelen die ons hetzelfde gevoel van samenhorigheid geven als vuurwerk dat jarenlang heeft gedaan. Op die manier ontstaat er positieve gedragsverandering, omdat mensen zich verbinden aan een nieuwe, gedeelde norm. Samen maken we nieuwe tradities.

Wat denk jij?

Wat vind jij van het vuurwerkbod?

Deel het verhaal en vertel ons jouw antwoord!

Ken jij inspirerende verhalen of initiatieven die laten zien hoe onze samenleving positief verandert? Stuur jouw verhaal naar stories@wearenami.com

Wij zetten het graag in de spotlight!